Obrzęk limfatyczny nóg - przyczyny, zapobieganie, leczenie

Obrzęk limfatyczny nóg - przyczyny, zapobieganie, leczenie

Limfatyczny obrzęk nóg określany potocznie jako słoniowacizna nóg jest chorobą, która nie tylko utrudnia prawidłowe, codzienne funkcjonowanie i wywołuje dyskomfort, ale może też znacząco zaszkodzić zdrowiu. Czym dokładnie jest limfatyczne zapalenie kończyn, jakie symptomy powinny nas zaniepokoić i jak leczyć dolegliwości? 

 

Obrzęki limfatyczne nóg zaliczane są do najczęstszych przypadłości ze strony układu limfatycznego. Jest to zastój limfy w nogach o charakterze przewlekłym, który prowadzi do obrzęku nóg lub rąk. Limfa zwana również chłonką jest płynem tkankowym, który naturalnie powinien spływać do naczyń chłonnych, a następnie do węzłów. Zdarza się jednak, że w organizmie dochodzi do zaburzenia prawidłowego krążenia limfy, co z czasem może generować bardzo silny ból, negatywnie wpływać na sprawność kończyn, a nawet wywołać zaburzenia równowagi. Jakie są przyczyny takiego stanu rzeczy i jakie symptomy powinny nas szczególnie zaniepokoić?

Obrzęk limfatyczny nóg - przyczyny 

Zaburzenia limfy w nogach i rękach prowadzą do opuchlizny, która początkowo jest uciążliwa jednak bezbolesna. Z czasem limfa twardnieje, co prowadzi do słoniowacizny objawiającej się charakterystycznym zrogowaceniem naskórka i sporego obrzęku tkanki i skóry. To z kolei może prowadzić do ograniczenia sprawności kończyny. Nieleczone objawy z czasem mogą wiązać się z powikłaniami, które mogą skutkować zakażeniem skóry i tkanki podskórnej. W niektórych przypadkach schorzenie może stanowić przyczynę rozwoju rzadkiego nowotworu, jakim jest mięsak limfatyczny. Jest to wyjątkowo zaawansowane stadium, które wymaga amputacji kończyny. Czym spowodowane jest zatrzymanie limfy w nogach? Limfatyczny obrzęk kończyn może mieć dwa źródła - pierwotne i nabyte. Pierwotne źródło zazwyczaj wynika z wad wrodzonych, które znacząco utrudniają lub całkowicie uniemożliwiają swobodny odpływ chłonki z naczyń limfatycznych. Pierwotny obrzęk może mieć kilka form, do których zaliczają się:

  • obrzęki sporadyczne
  • obrzęki będące następstwem zaburzeń rozwojowych
  • obrzęki wywołane chorobami dziedzicznymi.

Przyczyną nabytego obrzęku może być przewlekła niewydolność żylna. Zdarza się, że obrzęk tego typu jest następstwem operacji, podczas której zostały uszkodzone naczynia limfatyczne. Podobnie, jak w przypadku obrzęków wrodzonych, tak i w przypadku obrzęków nabytych można wyszczególnić kilka form, na które składają się:

  • obrzęki pasożytnicze
  • obrzęki pozapalne, które są powikłaniem zapalenia węzłów chłonnych lub skóry
  • obrzęki pourazowe
  • obrzęki jatrogenne - pooperacyjne (często występuje po zabiegu mastektomii)
  • obrzęki żylno - limfatyczne wywołane niewydolnością żylną
  • obrzęki wywołane chorobą tkanki łącznej, np. reumatoidalnym zapaleniem stawów.

Osoby, które prowadzą siedzący tryb życia i mają ograniczoną aktywność fizyczną, przebyły różnego typu kontuzje i urazy, chorzy na nowotwór oraz po przebytej radioterapii również są bardziej podatni na wystąpienie obrzęku.

objawy obrzęku limfatycznego nóg

Obrzęk limfatyczny nóg - objawy

Jak rozpoznać, że płyn limfatyczny w nogach lub rękach zalega i może zagrażać zdrowiu? Początkowe objawy mogą być niezauważalne, gdyż nie utrudniają codziennego funkcjonowania. Jeśli jednak zauważymy niepokojące zmiany, niezwłocznie udajmy się na konsultację do specjalisty - to pomoże na czas wdrożyć odpowiednią formę leczenia, uniemożliwiając dalszemu rozwojowi dolegliwości. Jakie objawy powinny nas zaniepokoić?

  • uczucie ciężkości kończyny - najczęściej zmiany pojawiają się wyłącznie w obrębie jednej kończyny
  • zwiększenie objętości kończyny - początkowo kończyna może powiększyć się o 20%. Jeśli noga lub ręka zwiększyła swoją objętość o ponad 40% to ostatni moment, aby interweniować - tak rozległa opuchlizna świadczy o tym, że obrzęk jest w zaawansowanym stadium
  • bladość skóry - zmiana odcienia naskórka powinna być sygnałem, który sprawi, że udamy się na specjalistyczną konsultację. Często osoby dotknięte obrzękiem ignorują tę zmianę ze względu na to, że kończyna jest ciepła jak w przypadku prawidłowego działania układu żylnego
  • obrzęk palców, który prowadzi do ich zniekształcenia - tzw. palce kiełbaskowate oraz poprzeczne bruzdy na palcach
  • zmiany pęcherzykowe na skórze. Najczęściej przypominają brodawki i towarzyszy im wyciek limfy
  • zwiększona podatność na zakażenia bakteryjne i grzybicze, zwłaszcza po skaleczeniach, czy zadrapaniach, w których wyniku pojawia się ból, widoczne zaczerwienienie, napięcie skóry, często również gorączka
  • zaburzenia przepływu limfy mogą też generować zaburzenia natury emocjonalnej i psychicznej, przyczyniając się do rozwoju depresji

Objawy rzecz jasna są uwarunkowane stopniem zaawansowania choroby. W początkowym stadium obrzęk jest bezbolesny, tkanki miękkie, na których zmiana występuje, mają ciastowatą konsystencję i są podatne na ucisk - po jego zwolnieniu na skórze pozostaje charakterystyczne wgłębienie. Wraz z nasileniem zmian skóra twardnieje i staje się bolesna, pojawiają się przebarwienia, a naskórek rogowacieje. Z czasem obrzęk może zajmować kolejne tkanki, upośledzając sprawność kończyny. Proces zmian zazwyczaj jest powolny, jednak nie należy opóźniać wizyty u lekarza, gdyż wraz z postępem choroby leczenie staje się trudniejsze i bardziej czasochłonne.

Jak leczyć obrzęk limfatyczny nóg?

Leczenie obrzęku limfatycznego nóg lub rąk wymaga czasu i cierpliwości. Niestety w przypadku obrzęku pierwotnego, schorzenie nie jest uleczalne, można jedynie wprowadzić odpowiednią profilaktykę, która poprawi komfort chorego oraz zapobiegnie dalszemu rozwojowi dolegliwości. W przypadku wtórnego obrzęku podstawowym działaniem jest eliminacja przyczyny i leczenie chorób współistniejących, które mogą utrudniać przepływ chłonki. Głównym działaniem, jakie należy wdrożyć w procesie leczenia, są ćwiczenia na obrzęk limfatyczny nóg lub rąk. Zajęcia z fizjoterapeutą, zwłaszcza na początku mogą okazać się nieocenione. Często polecanym zabiegiem jest drenaż limfatyczny, który pobudza naczynia do pracy, umożliwiając chłonce prawidłowy przepływ. Aby tego typu zabiegi przyniosły upragnione efekty, drenaż powinien być połączony z kompresjoterapią polegającą na miejscowym i kontrolowanym ucisku miejsc objętych zmianami chorobowymi. Najczęściej polecanymi produktami do terapii uciskiem są:

 

 

Wyżej wymienione produkty dostępne są w różnych stopniach kompresji - począwszy od lekkiej (12-17 mmHg), w 1 klasie ucisku (15-21 mmHg i 18-22 mmHg), przez 2 klasę ucisku i średnią kompresję (22-27 mmHg, 23-32 mmHg), na 3 klasie mocnego ucisku kończąc (35-46 mmHg). Wybierając produkty kompresyjne, warto zwrócić uwagę na jakość i rodzaj materiału. Najlepszym rozwiązaniem będą pończochy uciskowe i rajstopy uciskowe wzbogacone o antybakteryjne jony srebra lub proteiny mleka, które ochronią skórę przed dodatkowymi podrażeniami. Równie istotne jest to, aby materiał był bezszwowy i zapewniał odpowiednią cyrkulację powietrza umożliwiając skórze swobodne oddychanie. Produkty te są wyrobami medycznymi klasy I, dlatego ich zakup powinien być skonsultowany z lekarzem prowadzącym, który dopasuje stopień kompresji do postępu dolegliwości i zadba o to, by ucisk nie generował dyskomfortu, który na dłuższą metę mógłby negatywnie wpłynąć na ogólny stan zdrowia. Zbagatelizowany obrzęk limfatyczny nóg i rąk może spowodować konieczność przeprowadzenia zabiegu chirurgicznego, który polega na usunięciu części obrzęku. W przypadku każdego stadium choroby bardzo ważna jest dbałość o higienę, aby uniknąć zakażeń, które mogą wzmagać ból i zwiększać obrzęk. 

  [product id="117, 120, 295, 126"]

Obrzęk limfatyczny nóg i rąk może prowadzić do poważnych zmian w organizmie, dlatego nie można bagatelizować żadnych objawów wskazujących na trudności przepływu chłonki. Warto też w miarę możliwości zadbać o ruch, aby usprawnić działanie układu żylnego.

 

do góry
Sklep jest w trybie podglądu
Pokaż pełną wersję strony
Sklep internetowy Shoper.pl